Το άγχος είναι μια φυσιολογική, ακόμη και χρήσιμη, ανθρώπινη αντίδραση. Μας προετοιμάζει για μια εξέταση, μας κρατά σε εγρήγορση πριν από μια σημαντική συνάντηση, μας προστατεύει από πραγματικούς κινδύνους. Πότε, όμως, αυτό το φυσιολογικό άγχος περνά τα όρια και γίνεται κάτι που περιορίζει τη ζωή μας;

Το φυσιολογικό άγχος

Το φυσιολογικό άγχος είναι συνήθως συγκεκριμένο, χρονικά περιορισμένο και ανάλογο της κατάστασης που το προκαλεί. Εμφανίζεται πριν από μια πρόκληση ή έναν κίνδυνο, και υποχωρεί όταν η κατάσταση περάσει ή επιλυθεί. Παρόλο που είναι δυσάρεστο, δεν εμποδίζει σημαντικά τη λειτουργικότητα του ατόμου στην καθημερινότητά του.

Πότε μιλάμε για φοβία

Η φοβία διαφέρει σε ένταση, διάρκεια και αναλογία. Χαρακτηρίζεται από έναν έντονο και επίμονο φόβο απέναντι σε ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, κατάσταση ή συνθήκη -φόβο που συχνά είναι δυσανάλογος με τον πραγματικό κίνδυνο που αυτό συνεπάγεται. Το κύριο χαρακτηριστικό της φοβίας είναι η αποφυγή: το άτομο οργανώνει, συχνά χωρίς να το συνειδητοποιεί πλήρως, μεγάλο μέρος της καθημερινότητάς του γύρω από την αποφυγή αυτού που τον φοβίζει, με αποτέλεσμα τον σταδιακό περιορισμό της ζωής του.

Το ερώτημα που αξίζει να θέσει κανείς στον εαυτό του

Ένας χρήσιμος τρόπος να διακρίνει κανείς αν το άγχος του έχει περάσει σε κάτι παραπάνω είναι να αναρωτηθεί: «Πόσο συχνά αλλάζω τις επιλογές, τις σχέσεις ή τις δραστηριότητές μου εξαιτίας αυτού του φόβου;» Όταν η αποφυγή αρχίζει να καθορίζει σημαντικές πτυχές της ζωής -επαγγελματικές, κοινωνικές ή προσωπικές- τότε αξίζει να αναζητηθεί υποστήριξη.

Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία

Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία δεν στοχεύει απλώς στην «εξαφάνιση» του φόβου, αλλά στην κατανόηση των βαθύτερων παραγόντων που τον τροφοδοτούν. Μέσα από έναν ασφαλή θεραπευτικό χώρο, το άτομο μπορεί σταδιακά να διερευνήσει την προέλευση του φόβου του, να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο τον βιώνει, και να περιορίσει την επίδρασή του στην καθημερινή ζωή, στις σχέσεις και στις επιλογές του.